Fęrsluflokkur: Umhverfismįl

Er Gręnland ķ hęttu?

greenland-port
Ķ jśnķ įriš 2009 fékk gręnlenska žjóšin lögsögu yfir nįttśruaušlindum sķnum en žęr höfšu fram til žess dags tilheyrt Danaveldi.  Nįttśruaušlindir Gręnlands eru grķšarlegar. Landiš er meira en 2 milljónir ferkķlómetrar. Nśna eru 81% lands undir ķshellu en žvķ er spįš aš hśn muni hörfa hratt į nęstu įratugum. Undan ströndum Gręnlands mį finna aušug fiskimiš og mikla olķu en auk žess er landiš aušugt af góšmįlmum og jafnvel ešalsteinum. Nóg er af hreinu vatni og virkjanleg vatnsorka hlżtur aš vera umtalsverš.

Žessar stórkostlegu nįttśruaušlindir eru nśna ķ eigu 58 žśsund Gręnlendinga. Gręnlendingar eiga žvķ möguleika į aš verša ein rķkasta žjóš ķ heimi, en ef illa tekst til gętu žeir hęglega oršiš ein af skuldugustu žjóšum heims. 
 
Nżlendustefna fyrri alda var möguleg vegna žess aš herveldin gįtu beitt yfirburšum sķnum til aš komast yfir aušlindir žeirra žjóša sem minna mįttu sķn og žaš žótti ekkert aš žvķ. Ķbśarnir voru jafnvel hnepptir ķ žręldóm og geršir aš verslunarvöru. Aršrįn nżlendna var mjög įbatasöm išja og lagši grundvöllinn aš rķkidęmi margra Evrópužjóša.
 
Sem betur fer hefur žręlahald löngu lagst af og ekki er lengur tališ įsęttanlegt aš ein žjóš undiroki ašra žjóš.
 
En hvaš meš Gręnlendinga - getur sś fįmenna žjóš meš grķšarlegar aušlindir leyft sér aš vera įhyggjulaus?
 
Aušvitaš ekki. Nś eru žaš alžjóšleg stórfyrirtęki sem vilja byggja virkjanir, reisa įlver, grafa eftir gulli og fleira ķ žeim dśr. Stórfyrirtękin munu aš sjįlfsögšu ganga eins langt og žeim veršur leyft ķ žvķ aš lįta aršinn af aušlindunum falla sér ķ skaut, en ekki Gręnlendingum. 
 
Erlendir fjįrfestar og sjóšir munu bjóša žjóšinni lįn svo hśn geti įtt hluta ķ virkjunum og verksmišjum, en hér veršur hęttan sś aš vextirnir muni éta upp allan aršinn af aušlindunum. 
 
Eflaust eiga Gręnlendingar įgęta leištoga sem vilja gęta hagsmuna žjóšarinnar, en freistingar munu verša į hverju strįi. Dęmin sanna aš alžjóšleg stórfyrirtęki viršast telja žaš ómissandi hluta af samningagerš aš reyna aš mśta samningamönnum og jafnvel stjórnmįlamönnum ef žess žarf.
 
Ķ jśnķ 2009, žegar drottning Dana fęrši Gręnlendingum yfirrįš yfir aušlindum sķnum, gat ég ekki varist žeirri hugsun aš nś hefši žrengt svo aš gamaldags nżlendustefnu aš hśn vęri einfaldlega oršin óaršbęr. Fram vęri komin mun skilvirkari ašferš viš aš koma arši af aušlindum smįžjóša ķ "réttar" hendur.
 
Nżlenduveldin eru hętt aš ręna nżlendur og hneppa ķbśa žeirra ķ įnuš. Ķ žeirra staš eru komin alžjóšleg stórfyrirtęki og fjįrfestingasjóšir sem boša mikil tękifęri sem žvķ mišur geta snśist upp ķ skuldažręlkun.
 
Vonum aš Gręnlendingar gangi hęgt inn um glešinnar dyr.


Spara mętti 100 milljarša meš žvķ aš hraša rafbķlavęšingu

chevrolet_volt_210Įrlega er flutt inn eldsneyti fyrir 10 milljarša til aš knżja einkabķla landsmanna. Nś eru loksins aš koma rafmagnsbķlar į markaš sem komast meira en 150 km į einni hlešslu og śtskipting bķlaflotans getur hafist.

Žaš eru 200 žśsund einkabķlar ķ landinu og žaš gęti tekiš allt aš 30 įr aš skipta žeim flota śt fyrir rafbķla. Žį er mišaš viš aš 30% af nżjum innfluttum bķlum séu rafbķlar.

Į žessum 30 įrum munum viš samt flytja inn eldsneyti fyrir 150 milljarša žar sem ašeins helmingur bķlaflotans veršur rafknśinn aš mešaltali į tķmabilinu. Žaš vęri žvķ til mikils aš vinna fyrir žjóšina ef hęgt vęri aš flżta śtskiptingunni meš einhverjum hętti.

Til aš byrja meš mętti hękka ašflutningsgjöld į bķla sem ekki eru rafknśnir en lįgmarka hinsvegar ašflutningsgjöld į rafbķla. Rafbķlar yršu žį ódżrari en sambęrilegir bķlar, bęši ķ innkaupum og rekstri.

Setja mętti ķ lög aš opinberar stofnanir keyptu ašeins rafbķla. Nżjir leigubķlar skuli vera rafknśnir.

Selja žyrfti um 100 žśsund notaša bķla śr landi til aš bśa til rżmi fyrir rafbķla og afla gjaldeyris. Liška žarf fyrir žeim śtflutningi eins og kostur er t.d. meš endurgreišslu į innflutningsgjöldum.

Hugsanlega mętti nį magnsamningum viš einhverja bķlaframleišendur, lękka innkaupsverš og fį ašstoš viš aš losna viš notaša bķla śr landi.

Fįar žjóšir hafa jafn mikinn įvinning af rafbķlavęšingu og Ķsland. Viš eigum nóg af hreinni og ódżrri raforku og dreifikerfiš ręšur aušveldlega viš aš hlaša allan rafbķlaflotann į nóttinni. 

Allir helstu bķlaframleišendur heims undirbśa nś markašssetningu į rafbķlum. Öld rafbķlsins er loksins runnin upp žótt hśn hefši mįtt gera žaš 100 įrum fyrr.

Žaš er grķšarlega hagkvęm fjįrfesting aš flżta rafbķlavęšingunni eins og hęgt er, svo ekki sé minnst į žį lķfsgęšaaukningu sem hlżst af minni mengun.

Setjum okkur žaš markmiš aš 90% bķlaflotans verši rafknśinn innan 10 įra.

Ef žetta markmiš nęst getur žjóšin reiknaš sér sparnaš upp į 100 milljarša ķ eldneytiskaupum į nęstu 30 įrum.


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband