Rįšumst aš rót veršbólgunnar

Greinin birtist ķ Morgunblašinu 5. janśar 2013

 

Veršbólga er alvarlegt vandamįl sem stjórnvöldum hefur ekki tekist aš rįša viš. Ķ staš žess aš koma böndum į sjįlfa veršbólguna hefur vandanum veriš sópaš undir teppi verštryggingar. Sś leiš felur ķ sér aš fjįrfestar njóta tryggingar gegn veršbólgu en žvķ mišur er sś trygging į kostnaš allra annarra ķ samfélaginu.

 

Um žį leiš veršur seint sįtt og enn sķšur ef verštrygging er einnig tślkuš sem altrygging gegn efnahagsįföllum. Meš žvķ aš velta žannig veršbólgu og efnahagsįföllum alfariš į lįntakendur munu tugžśsundir heimila og žśsundir fyrirtękja buršast meš stökkbreytt lįn įrum saman. Sį skuldaklafi tefur mjög endurbata ķ hagkerfinu og į žvķ tapa allir, einnig fjįrfestar.

 

Trygging gegn hruni?

Žaš sętir furšu aš hrein vinstristjórn skuli standa aš žvķ óréttlęti aš velta hruninu alfariš į lįntakendur. Nęsta rķkisstjórn veršur aš hafa kjark til aš gera almenna skuldaleišréttingu. Allt umfram venjulegar veršhękkanir er efnahagshrun sem fjįrfestar og lįntakendur eiga aš bera ķ sameiningu. Hvar stendur ķ lįnasamningum aš lįntaki tryggi lįnveitanda gegn efnahagsįföllum og setji aš veši aleigu sķna og framtķšartekjur?

 

Rót vandans

En hver er raunveruleg rót vandans? Hvernig mętti draga śr veršbólgu og fyrirbyggja annaš efnahagshrun? Hér sem annars stašar hafa bankar fengiš aš auka peningamagn mun hrašar en hagkerfiš vex. Afleišingin er sś aš sķfellt fleiri krónur eltast viš sömu framleišsluna, sem leišir til veršhękkana og veršbólgu. Fįi peningamagn aš fimmfaldast į fimm įrum, eins og hér geršist į įrunum 2003-2008 žį leišir žaš óhjįkvęmilega til hruns.

 

Taumlaus peningamyndun

Peningažensla er afleišing žess aš višskiptabönkum er leyft aš auka peningamagn aš vild. Ekkert hefur veriš gert til aš koma böndum į peningamyndun banka eša fyrirbyggja annaš hrun af žeirra völdum ķ framtķšinni. Višskiptabankar gręša enn į veršbólgu og fį vexti af žeim peningum sem žeir skapa. Žetta fyrirkomulag er beinlķnis hęttulegt.

 

Örugg lausn

Lausnin er aš setja lög sem koma ķ veg fyrir aš bankar geti aukiš peningamagn. Hlutverk banka verši aš mišla sparnaši til lįntakenda, en ekki aš bśa til nżja peninga eins og nś er. Peningamyndun verši alfariš ķ höndum Sešlabanka meš žarfir hagkerfisins og veršstöšugleika aš leišarljósi. Įgóši af nżmyndun peninga rennur žį óskiptur til almannahagsmuna en ekki til eigenda bankanna.

Žessi breyting myndi draga śr peningaženslu og veršbólgu af hennar völdum. Auk žess myndi vaxtabyrši ķ samfélaginu og skuldir fara minnkandi eins og lżst er nįnar į žessari vefsķšu www.betrapeningakerfi.is

 

Höfundur er rekstrarhagfręšingur og skipar 1. sęti Framsóknarflokksins ķ Reykjavķk noršur.


« Sķšasta fęrsla

Athugasemdir

1 identicon

Męltu manna heilastur Frosti, gott aš sjį aš einhver reynir aš koma žessu mikilvęga mįli į koppinn. Svör Sešlabanka viš tillögu um aš draga śr möguleika bankana į aš framleiša peninga voru allfuršuleg ž.e.

 " Meš žvķ aš gera žį grundvallarbreytingu į fjįrmįlakerfinu aš afnema heimildir innlįnsstofnana til śtlįna umfram lausar bankainnstęšur er hętt viš žvķ aš margt glatist af žeim efnahagslegum tękifęrum sem nś eru ķ boši fyrir tilstilli fjįrmįlastofnanna.  "

Žaš er ķskyggilegt aš lesa žetta svar ķ ljósi žess vanda sem žś bendir į aš fylgi žessu lausbeislaša bankakerfi og raunar ķ ljósi žeirra hörmunga sem žaš hefur valdiš Ķslendingum.

Bjarn Gunnlaugur (IP-tala skrįš) 5.1.2013 kl. 19:18

2 identicon

Mašur hefši haldiš aš viš žennan pistil hefšu getaš upphafist frjóar og gagnlegar umręšur um žetta helsta grundvallaržjóšarmein, veršbólguna og verštrygginguna,vaxtaokriš og óhugnanlega skuldastöšu žjóšarbśsins. Hvar grundvallar meiniš liggur og hvaš sé til rįša.

Nei takk, ekki orš!       En menn stara eins og dįleiddar hęnur į hvert orš sem frį Birni Val kemur, um žaš eru menn tilbśnir aš tjį sig śt ķ žaš óendanlega. (sbr. moggablogg ķ dag)

Alveg furšulegt, alveg stórfuršulegt. Ég held aš Ķslendingum sé ekki višbjargandi. Fljóta sofandi aš feigšarósi, naggast og žrasa um hrein smįatriši į mešan allt stefnir til andskotans. Žras um stjórnarskrį, žras um ESB umsókn,žras um kirkjuna,žras um virkjanir (gjörsamlega ótķmabęrt vegna skuldastöšunnar) žras um taubleyjur og sķšast en ekki "sķst" žras um hvaš Björn Valur (af öllum mönnum) sagši.  Kanski er lokaspurningin ašeins sś hvort Ķslendingar taki ekki nógu mikiš af gešlyfjum eša hitt hvort žeir taki of mikiš af žeim, eitthvaš er a.m.k. rotiš ķ (žessu fyrrum) rķki dana!

Ég held Frosti aš žś ęttir ekki aš vera eyša orku ķ žetta liš, lįttu prumphęnsnunum eftir prikin sķn į žinginu. Žar geta žau eins og kjósendurnir,žrasaš um  allt og ekki neitt til dómsdags.

Bjarni Gunnlaugur (IP-tala skrįš) 6.1.2013 kl. 13:07

3 identicon

Ég veit žaš svo sem ekki Bjarni Gunnlaugur. Ég er bśinn aš lesa greinina bęši ķ dag og ķ gęr og hef ekkert viš hana aš athuga. Las hana meira aš segja upphįtt fyrir frśnna ķ gęrkvöldi.

Og žaš finnast vęntanlega ekki margir sem eru ósammįla žessum oršum Frosta.  Žetta er eins satt og rétt og aš sólin rķsi ķ austri og setjist ķ vestri. 

Seiken (IP-tala skrįš) 6.1.2013 kl. 14:06

4 identicon

Seiken @14:06

Kanski aš svo sé aš tómlętiš sem greininni er sżnt stafi af žvķ aš menn séu sammįla og sjįi žar meš engan flöt sem vert sé aš nefna. Gott ef satt vęri. En hvers vegna heyrist žį ekki mśkk ķ mönnum yfir įstandinu, fullkomnu tómlęti sešlabankans yfir hlutverki sķnu (sbr tilvitnuš ummęli hér aš ofan) og meira aš segja hrifningu hans af einmitt žessu grundvallar vandamįli aš bankarnir bśa til peninga žvķ žaš skapi "efnahagsleg tękifęri"?

  Hvar eru hagspekingarnir, fyrir utan örfįa žį viršist žetta vandamįl meš peningaprentunina vera stóri bleiki fķllinn ķ stofunni. Ekki nefnt, ekki einu sinni lįtiš svo lķtiš aš reyna aš hveša hugmyndina ķ kśtinn.   Skammast žeir sķn kanski fyrir aš hafa ekki séš hiš augljósa? Ķ žvķ efni mį nefna stórgott vištal Ęvars Kjartanssonar viš Svan Kristjįnsson ķ morgunn. http://www.ruv.is/sarpurinn/sunnudagsspjall-um-hugmyndir-gamlar-og-nyjar/06012013-0     

Žar bendir Svanur į žöggun fręšasamfélagsins gagnvart žvķ hvernig stjórnarskrįin kom til 1944 og hvernig menn hugsušu sér aš žjóšin kęmist aš įkvaršanatöku um mikilvęg mįl ķ gegnum annarsvegar forseta og hinnsvegar žing og aš mįlskotsrétturinn vęri virkur. Einnig benti hann į hvernig sömu menn og böršust fyrir žessum rétti žjóšarinnar fóru strax aš vinna aš žvķ aš grafa undan honum. Į sama  hįtt voru seinni tķma fręšimenn blindir į 26. grein stjórnarskrįrinnar žar meš talinn Ólafur Ragnar sem įrum seinna varš žó til aš virkja hann aftur.

 Af hverju žessi blinda aš mati Svans. Jś, aš einhverju leiti eru fręšimennirnir valdatengdir en svo bendir hann lķka į aš ķslenska fręšasamfélagiš standist ekki erlendar kröfur nema meš örfįum undantekningum. Af 39 vķsindatķmaritum standist ekki nema 5 žeirra alžjóšlegar kröfur. Į sviši landbśnašar,jaršfręši,lęknavķsinda,hugvķsinda og sagnfręši.   Lögfręšin,višskiftafręšin,hagfręšin, žessar fręšigreinar eru semsagt fśsk į alžjóšlega vķsu.  Getur veriš aš žaš sé tilviljun aš žaš eru žessar greinar sem hafa hvaš mestan snertiflöt viš okkar arfavitlausa peningakerfi?

Bjarni Gunnlaugur (IP-tala skrįš) 6.1.2013 kl. 15:59

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband