Undarlegt Sérrit Sešlabanka um Peningastefnu eftir höft

Screen shot 2010-12-22 at 17.40.26
Žrįtt fyrir titil Sérritsins sé "Peningastefna eftir höft" žį fer bżsna drjśgur hluti ķ aš verja žį ógęfulegu peningastefnu sem Sešlabankinn kaus aš fylgja frį žvķ krónunni var fleytt įriš 2001 og kennd er viš veršbólgumarkmiš, žar sem eina stżritękiš er vextir.
 
Nišurstaša skżrsluhöfunda, sem vart geta talist hlutlausir, er sś aš Sešlabankinn hafi byggt peningastefnu sķna į “hugmyndum hagfręšinnar um besta fyrirkomulag peningamįla”. Žaš  sem śrskeišis fór er svo aš mestu skrifaš į gerš ķslensks žjóšarbśskapar, óvenjulegar ašstęšur, alžjóšavęšingu innlends fjįrmįlakerfis og ofvöxt žess og fleira ķ žeim dśr.  Yfirsóp af žessu tagi vekur mann óneitanlega til umhugsunar um hvort nśverandi stjórnendur Sešlabankans séu į réttri leiš.
 
Žótt ķ Sérriti Sešlabankans sé vitnaš ķ sęg af heimildum, žį hlżtur aš teljast dularfullt aš geta ekki skżrslu sem nóbelsveršlaunahafinn og hagfręšingurinn Joseph Stiglitz skrifaši fyrir Sešlabankann įriš 2001 “Monetary and exchange rate policy in small open economies: The case of Iceland”. Hśn fjallar nįkvęmlega um sama efni og Sérritiš.
 
Stiglitz, sem er sérfręšingur ķ fjįrmįlakreppum, taldi Ķsland įriš 2000 hafa mörg einkenni sem leitt gętu til kreppu. Hann hvatti žvķ stjórnvöld og Sešlabanka til aš grķpa žegar til margvķslegra ašgerša til aš afstżra hugsanlegri fjįrmįlakreppu. Žvķ var ekki sinnt.
 
Engu er lķkara en aš Sešlabankinn hafi stungiš skżrslu Stiglitz ofan ķ skśffu. Kannski var hśn į skjön viš žį stefnu sem Sešlabankinn taldi “besta fyrirkomulag peningamįla”. Enda varaši Stiglitz beinlķnis viš žvķ aš einblķnt vęri į veršbólgumarkmiš og lķka žvķ aš treysta į vaxtatękiš eitt og sér.  Mašur spyr sig hverjir bįru įbyrgš į žvķ aš žessum višvörunum hans var ekki sinnt? Eru žeir sömu kannski enn ķ lykilstörfum innan Sešlabankans?
 
Ķ sķšari hluta Sérrits Sešlabankans er vikiš aš hugsanlegum śrręšum til aš auka stöšugleika eftir aš höftum sleppir. Žar eru reyndar talin upp mörg af žeim mešulum sem Stiglitz męlti meš žótt höfundar Sérritsins kjósi fremur aš vitna ķ ašrar heimildir.  
 
Sešlabankinn leggur til aš žegar höftum lżkur verši tekin upp stefna sem hann vill kalla “veršbólgumarkmiš-plśs” žar sem plśsinn stendur fyrir aš žeim tękjum verši beitt sem lżst er ķ kafla 6 ķ Sérritinu, ķ staš žess aš treysta eingöngu į stżrivexti. Žaš hljómar ķ sjįlfu sér įgętlega, en žó mį aldrei gleyma žvķ aš markmiš peningastefnu er ekki stöšugleikinn ķ sjįlfu sér, heldur hlżtur markmišiš įvallt aš vera aukin hagsęld almennings ķ landinu.
 
Žį vķkur aš žeim hluta Sérritsins sem vekur allra mesta furšu. En žaš er sį kafli sem fjallar um aš gengi krónunnar hafi rżrnaš um 99,95% į 90 įra tķmabili ķ samanburši viš dönsku krónuna. Ekki er minnst į žį stašreynd aš į sama tķma tókst aš koma landinu śr hópi fįtękustu žjóša Evrópu ķ hóp rķkustu žjóša ķ heimi. Hér óx hagsęld margfalt hrašar en ķ Danaveldi į žessu tķmabili.
 
Veršrżrnun krónunnar er ķ Sérritinu talin vķsbending um getuleysi Ķslendinga til aš halda śti eigin gjaldmišli. Į blašsķšu 13 kemur reyndar fram aš hér hefur atvinnustig aš jafnaši veriš hęrra en ķ löndum sem notiš hafi lęgri veršbólgu. Menn geta svo aušvitaš haft skošun į žvķ hvort sé verra žjóšarböl višvarandi atvinnuleysi eša višvarandi veršbólga, en um žaš stendur vališ aš nokkru leiti.
 
Höfundar Sérritsins skoša einnig kosti og galla žess aš taka hér upp ašra mynt og telja “Veigamikil rök hnķga aš žvķ” aš festa gengiš viš evru, frekar en dollar eša ašrar myntir og vķsa žar til nešanmįlsgreinar sem segir einmitt “veigamikil rök hnķga aš žvķ aš tengja viš stęrri gjaldmišil eins og evru eša Bandarķkjadollar”.  En hver eru žį žessi veigamiklu rök? Žvķ er ekki svaraš ķ Sérritinu enda eru žau vandfundin. Kannski veit Rķkisstjórnin svariš og žį vęri aušvitaš heišarlegast aš vitna ķ žį heimild.
 
Reyndar er minnst į žaš ķ sérritinu aš ķslenska hagkerfiš hefur afar litla fylgni viš hagkerfi evrulands og ķ raun er fylgnin öfug į frambošshlišinni.  Ķ Sérritinu er lķtiš gert śr žessu žótt ljóst megi vera aš afleišingarnar af inngöngu ķ slķkt myntbandalag gęti haft skelfilegar afleišingar fyrir Ķsland. Žess ķ staš er rętt um ętlaša kosti stórra myntsvęša og hér sé žvķ best aš taka upp evru og žį ganga ķ Evrópusambandiš til aš fį stušning Sešlabanka Evrópu.
 
Hvergi er minnst į žį stašreynd aš sķfellt fleiri mįlsmetandi hagfręšingar telja framtķš evrunnar vęgast sagt žyrnum strįša og ekki séš fyrir endann į žeirri skuldakreppu sem nś geisar ķ evrulandi.
 
Rétt er aš benda į žaš sem vel er gert ķ Sérritinu og ķ žvķ mį finna margvķslegan fróšleik. Įgętlega er fjallaš um žęr hęttur sem felast ķ žvķ aš taka einhliša upp evru eša ašrar myntir, hvort sem žaš er gert meš myntrįši eša öšrum hętti.
 
Höfundar Sérritsins fį lķka plśs fyrir aš halda žvķ til haga į bls. 44 aš fjöldi rannsókna og reynsla annara rķkja sżnir aš ašhaldsašgeršir į śtgjaldahliš eru vęnlegri leiš til aš greiša nišur skuldir rķkissjóšs en sś leiš aš auka skattaįlögur į fyrirtęki og heimili. Fjįrmįlarįšherra mun eflaust fagna žessum fréttum.
 
Fyrir žį sem vilja kynna sér hvaš gęti tekiš viš er höftum sleppir męli ég meš kafla 5. “Umbętur į umgjörš efnahagsstefnunnar” og kafla 6. “Breytingar į śtfęrslu veršbólgumarkmišsins”.
 
Einnig męli ég eindregiš meš žvķ aš allir lesi skżrslu Stiglitz frį 2001.
 
Aš lokum žetta. Sérrit Sešlabankans um Peningastefnu eftir höft hefši gjarnan mįtt sleppa žvķ aš sópa yfir žau afdrifarķku  mistök sem hįvaxtastefnan var ķ reynd. Sérritiš bętir svo grįu į svart meš žvķ aš gera lķtiš śr žeirri vį sem žjóšinni er bśin meš fasttengingu viš evru. Einnig er dapurlegt aš hvergi sé getiš skżrslu Stiglitz sem varaši viš og benti į śrręši įriš 2001. Ef menn eru į annaš borš aš verja tķma ķ aš greina hvaš fór śrskeišis ķ peningastefnunni žį žarf um leiš aš svara žvķ hvers vegna menn hlustušu ekki į ašvaranir sem bįrust ķ tęka tķš.
 
Sérritiš: http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=2678
Stiglitz: http://www.sedlabanki.is/uploads/files/WP-15.pdf

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Ķvar Pįlsson

Žakka žér fyrir žessi skrif, Frosti.

Ķvar Pįlsson, 23.12.2010 kl. 11:58

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband